VERZAMELDE MEDIA BERICHTEN 

Ode nr 66 16 februari 2004

Met toestemming bewerkt en overgenomen van het Britse weekblad; New Statesman.

VOEDZAAM EN VREEDZAAM

Geweld kan drastisch worden beteugeld door de juiste voeding

De bewaking van agressieve misdadigers is een kostbare zaak. Het Engelse gevangenissysteem slokt jaarlijks ongeveer 1,7 miljard pond (ongeveer 2,5 miljard euro) op, de detentie van één gevangene kost zo’n 25 duizend pond (ongeveer 35 duizend euro) per jaar. Het hele systeem wordt overeind gehouden door peperdure veiligheidsmaatregelen. Recent onderzoek geeft aan dat er een betere manier bestaat om lastige criminelen aan te pakken Een veel minder prijzige ook.

Geweld kan drastisch worden beteugeld door de juiste voeding. Twee onderzoeksprojecten hebben gelijkluidende en opmerkelijke resultaten opgeleverd. In de Amerikaanse staat Wisconsin wordt de Appleton Central Alternative School bezocht door ‘afwijkende’ scholieren. De situatie op school was vroeger onbeheersbaar: kinderen namen wapens mee, de directeur werd dagelijks overweldigd door een vloedgolf aan disciplinaire problemen. Dat is na 1997 allemaal veranderd. Hebben ze elke schoolgang volgezet met ME’ers? Hebben ze valiumgas in de klassen gespoten? Zitten er tegenwoordig metaaldetectors op elk toilet?
Nee.

Door een plaatselijke bakkerij, Natural Ovens, werd een gezonde lunchkaart ingevoerd. Hamburgers en patat uit de snackbar werden vervangen door verse salades, vleesgerechten naar grootmoeders recept en brood gebakken uit de volle graankorrel. Vers fruit en goed drinkwater werden aan het menu toegevoegd en alle automaten verdwenen. Frisdrank, snoep, chips en fabrieksvoedsel waren voortaan verboden.

In de jaarlijkse rapporten die de directeur aan de overheid moet sturen, kon hij melden dat de gemiddelde rapportcijfers waren gestegen, dat er niet meer werd gespijbeld, dat er zelden nog ruzies plaatshadden en dat de leraren weer toekwamen aan lesgeven. Sinds in 1997 het lunchproject van Natural Ovens is ingevoerd, is er niet één leerling meer vroegtijdig van school gegaan of weggestuurd. Niemand is met drugs of wapens betrapt en niemand heeft zelfmoord gepleegd.

Dit lijkt nauwelijks te geloven. Maar er is door Natural Ovens onderzoek gedaan, in samenwerking met de universiteit van Yale, naar het effect van gezond eten op het gehalte aan serotonine en dopamine in de hersenen. Dit zijn neurotransmitters die invloed hebben op de hersenwerking. Tijdens de proefnemingen werd naar cortisol gekeken, een hormoon dat de bijnieren aanstuurt en wordt geproduceerd onder invloed van bloedsuiker. Cortisol bevordert ook de afscheiding van aminozuren uit het spierweefsel en vetzuren uit het vetweefsel. De aminozuren worden in de lever omgezet in glucose ten behoeve van de hersenen. De vetzuren worden vervolgens als energiebron gebruikt door de skeletspieren, waardoor de glucose doelmatiger door de hersenen kan worden benut.

Wetenschappers zijn al lange tijd op de hoogte van het verband tussen voeding en studeren. Het is bekend dat slecht eten het leervermogen van een kind kan benadelen. Toch hebben we in ons land het principe van gezonde voeding nooit toegepast op scholen en in gevangenissen – of welke andere instelling dan ook.

Een Engelse extra bewaakte gevangenis voor jongeren van 18 tot 21 jaar, de Aylesbury Young Offenders Institution in Buckinghamshire, heeft een proef gedaan met de voedselverstrekking binnen haar muren. Ongeveer 230 gevangenen deden mee, die doorgaans lange straffen uitzitten voor zeer ernstige misdrijven. 

De ene helft van de groep kreeg dagelijks voedingssupplementen die 28 vitaminen, mineralen en vetzuren bevatten. De anderen slikten een placebo. Het was een ‘dubbelblind’ experiment, dus zowel de gevangenen als de bewakers wisten niet wie de echte pillen kreeg of het nepspul.

Bij degenen die de placebo’s innamen, verminderde het gebruik van geweld niet. Maar in de groep die de echte supplementen binnenkreeg, beging 37 procent minder gewelddadige of andere ernstige overtredingen dan in de vergelijkbare periode van negen maanden vóór de proefneming. Opmerkelijk was dat het geweldgebruik snel weer naar zijn oude peil terugkeerde, zodra de test voorbij was.

De klinische experimenten zijn een indicatie dat asociaal gedrag humaan en zeer effectief kan worden bestreden via de voeding. Bovendien is het een goedkope methode. Wanneer het eten van elke Engelse gevangene werd verrijkt met voedingssupplementen, zou dat zo’n 3,5 miljoen pond (5 miljoen euro) per jaar kosten: 0,2 procent van het totale gevangenisbudget. Nu de Britse gevangenissen al voller zitten dan waar ook in Europa en de geweldstatistieken nog steeds een stijgende lijn vertonen, is dit een bestuurlijke aanpak die nodig moet worden ingevoerd.

Gastcolumnist van deze maand: Michael Meacher was vanaf 1997 minister van milieu voor de Britse Labour-partij, tot hij in juni vorig jaar zijn ontslag indiende bij premier Blair.

Met toestemming bewerkt en overgenomen van New Statesman (16 februari 2004), een Brits weekblad, dat sinds 1913 de spreekbuis is van links-georiënteerde denkers en politici. 

Informatie over abonnementen: sbrasher@newstatesman.co.uk, www.newstatesman.com.